Typisch Limburg

Limburg grenst aan Duitsland en België. Op het Drielandenpunt bij Vaals raken de grenzen van Nederland, België en Duitsland elkaar. Op het smalste punt, bij Roosteren, vormt Limburg een slechts 6 kilometer brede wig tussen de beide buurlanden waarmee door de eeuwen heen nauwe maatschappelijke en economische betrekkingen hebben bestaan. Als provincie van Nederland én als Europese regio heeft Limburg duidelijk een eigen profiel.

Limburg is een provincie met een grote culturele verscheidenheid. De Limburgse taal kent tientallen onderling verwante dialecten. Ook heeft zelfs het kleinste dorp zijn eigen harmonie- of fanfaregezelschap. Tot het levend cultureel erfgoed van Limburg behoren ook de plaatselijke schutterijen en tal van folkloristische evenementen. Veel kerken in Limburg zijn van romaanse of gothische oorsprong en hun bezit aan kerkschatten -beelden, misgewaden, parafemalia- is vaak indrukwekkend. Ook de vele honderden veldkruisen en kapellen zijn kenmerkend voor het Limburgse platteland. Ook carnaval (vastelaovend in het Limburgs) wordt uitgebreid gevierd in Limburg.

Mergel
In het Zuid-Limburgse heuvelland komt de zachtgele mergelsteen aan de oppervlakte. Met name in Valkenburg en omgeving werd al tijdens de Romeinse bezetting de mergelsteen uit de grond gebroken. Deze mergelsteen is tegelijkertijd hard genoeg voor het bouwen van huizen, kerken en zelfs kastelen, maar ook zo zacht dat er prachtige kunstwerken van gemaakt kunnen worden.

Mergel is de streeknaam voor de zachte kalksteen die in het grootste deel van Zuid-Limburg aan of vlak aan de oppervlakte voorkomt. Afhankelijk van de hoeveelheid ijzeroxyde (roest) die er in voorkomt, varieert de kleur van helder wit tot lichtgeel of lichtbruin. De mergel bestaat bijna geheel uit splinters van dieren die hier aan het einde van het Krijt-tijdperk hebben geleefd toen onze omgeving overspoeld was door een zee. In zekere zin is het een dikke laag fossielen. In diverse Limburgse dorpen zijn diverse gebouwen opgetrokken met mergelsteen en zelfs het kasteel van Valkenburg (waarvan nu alleen nog een ruïne is overgebleven) was geheel opgebouwd uit mergelsteen.

Met name Valkenburg en omgeving is bekend vanwege het 250 km lange ondergronds gangenstelsel. Een bezoek aan de diverse (mergel-) grotten is zeker de moeite waard, maar ook zelf op zoek gaan naar (mergel-) fossielen die te vinden zijn in een groeve is uniek. De grotten zijn ook gebruikt om vervlogen tijden te reconstrueren, zo is er een replica van een steenkolenmijn en een reconstructie van Romeinse catacomben in de grotten gevestigd. Maar ook minder voor de hand liggende activiteiten worden ondergronds gehouden zoals kerstmarkten, fiets- en quadtochten en diverse survivaltochten.

Slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog
In de Tweede Wereldoorlog had Limburg veel burgerslachtoffers te betreuren. Een groot aantal steden en dorpen werd door bombardementen en artilleriegevechten verwoest. Aan deze zwarte bladzijde in de Limburgse geschiedenis herinneren ook diverse begraafplaatsen. Op het erekerkhof bij Margraten zijn 8400 Amerikaanse militairen begraven die sneuvelden bij de bevrijding van Nederland. Voor de 31.000 Duitse gesneuvelden werd een centrale begraafplaats ingericht in IJsselsteijn, gemeente Venray.

Vlaaien
De naam vlaai komt waarschijnlijk van de ronde, platte offerkoeken die men flado’s noemde. Ze worden reeds eeuwen in Limburg gebakken, er komt al een Vladbecker voor in 12de eeuws document. Vlaaien werden vroeger in Limburg alleen tijdens speciale dagen gegeten, als zoete lekkernij bij de koffie. Ook nu wordt vlaai vaak geassocieerd met feestelijke aangelegenheden, bij verjaardagen wordt bijna altijd vlaai getrakteerd. Vlaaien zijn in alle formaten en smaken te krijgen. Traditiegetrouw wordt het fruit altijd met de vlaai meegebakken.

Aspergeteelt
Lange kaarsrechte zandhopen van nog geen halve meter hoog, het zijn de bedden van de koningin der groente: de asperge. Tussen half april en juni lokt de zon het witte goud uit de aarde. Zodra de kop een barst in het zand heeft gemaakt, wordt de asperge uitgegraven en ‘gestoken’. Overal verschijnen langs de weg bordjes met de tekst ‘Asperge’ of ‘Spargel’. De tijd voor heerlijke aspergegerechten is begonnen.

Fruitbomen
Fruit vormde vroeger een welkome aanvulling op de eenvoudige boerenkost. Omdat de boomgaarden bij de vroegere gemengde bedrijven meestal ook als wei voor hun vee werd gebruikt, plantte men bomen aan met een hoge stam: hoogstamvruchten. Op deze manier konden de dieren niet snoepen van het fruit. Aan de vorm van de boom kan men de fruitsoort herkennen. Perenbomen hebben een hoge, zogenaamde piramidale, spitse kroon. Appelbomen herkent men aan de bolvormige kroon terwijl pruimenbomen min of meer ei-vormig zijn. Meestal zijn pruimenbomen frêle van afmeting. Bij VVV Zuid-Limburg zijn wandel-, fiets- en autoroute verkrijgbaar langs de vele hoogstamboomgaarden.

Stroop
Appel- en perenstroop werd tot medio 20ste eeuw in een groot deel van de Zuid-Limburgse dorpen door de plaatselijke fruitstokers gestookt. Zo had Eijsden meer dan 25 stroopkokers, ook wel porsjers genaamd. In Zuid-Limburg wordt vaak zwartbrood met daarop stroop gegeten, gewoon omdat het goed smaakt. Echter in vroegere tijden besmeerden ze hun brood met stroop omdat dat goedkoper was dan boter. Vandaar, "stroop, boter voor de armen". Ook nu kun je genieten van de diverse stroopsmaken; appel, appel-peren, peren etc. Maar ook diksappen van onbespoten fruit zijn lekker.

Krombroodjes
Op zondag Laetare (halfvasten) wordt in de Katholieke kerken het evangelie voorgelezen over ‘de wonderbare broodvermenigvuldiging’. Folkloristisch gebruik van zeer hoge ouderdom. Ook in het katholieke Zuid-Limburg wordt deze traditie in ere gehouden. Al vanaf 1923 wordt van een helling bij de Kollenberg te Sittard krombroodjes gegooid voor de kinderen van de stad.

Roggebrood
Limburg heeft zijn eigen roggebrood. Er zijn twee soorten, donker en licht. In het donkere roggebrood is uitsluitend roggemeel verwerkt, in het lichte een mengsel van rogge- en tarwemeel en tarwebloem. Beide soorten hebben een lichtzure smaak.

Nonnevotte
Een in de frituur gebakken broodje. Voor de merkwaardige naam van de Nonnenvotten zijn verschillende verklaringen in omloop. Een ervan is dat de zusters Franciscanessen, die tussen 1600 en 1700 een klooster hadden in Sittard, dit frituurgebak gaven aan mensen, die lompen en vodden brachten waarvan de opbrengst voor de armen bestemd was.

Mosterd
Mosterd is een combinatie van mosterdolie, azijn, water, suiker, zout en specerijen waaronder peper. De Limburgse mosterd is te herkennen aan de donkergele kleur en de hele mosterd zaden erin.

Els
Els la Vera is een Limburgse kruidenbitter met een heldere okerbruine of amberkleurige smaak. De smaak en de naam wordt ontleend aan de bittere alsemplant. De kruidenbitter, later bekend onder de naam Els, vindt zijn oorsprong op landgoed Genbroek in Beek. Daar werd in 1821 door een distilleerderij begonnen.

Bier
Limburg staat bekend om zijn vele bierbrouwerijen zoals de Lindeboom-brouwerij in Neer, de Brand-brouwerij in Wijlre, de Gulpener-brouwerij in Gulpen, de Christoffel-brouwerij in Roermond, de Leeuw-brouwerij in Valkenburg, de Hertog Jan Brouwerij in Arcen, de Alfa-brouwerij in Thull enz.

Wanneer een Limburgs biertje drinkt, proeft u de kwaliteit van een brouwer die alleen gebruikt maakt van de beste grondstoffen van eigen en kristalhelder water. De liefde voor het brouwen van het perfecte bier bubbelt in ieder glas en zal iedereen verrassen.

Rommedoe
Deze kaas werd oorspronkelijk in middeleeuwse klooster gemaakt, waar ook de rood-bruine bacterie zich ontwikkelde die de kaas zijn specifieke kleur en smaak geeft. Ook de in Zuid-Limburg veel voorkomende mineraalrijke mergelgrond draagt bij aan deze sterke geur en smaak. De naam rommedoe komt van het Maastrichtse Roum (room) en het Franse Doux (zacht). Het bekende kaasjes heeft even door zijn specifieke geur evenveel vrienden als vijanden.

Wijn uit ons eigen land
Vondsten uit de Romeinse tijd maken duidelijk dat het drinken van wijn in deze streken heel gewoon was. Tot in de 15e eeuw kon de inlandse wijn nog concurreren met het gewone bier, maar toen dit door de toepassing van hop langer houdbaar en pittiger van smaak werd, begon de bloeitijd voor de brouwers en trokken de wijnbouwers in de concurrentieslag aan het kortste eind. Een echte volksdrank zoals in Frankrijk is de wijn hier nooit geweest.

Nu komen uit Zuid-Limburg uitstekende (voornamelijk witte) wijnen. De mergelbodem (plus de relatief hoge temperatuur) maakt wijnbouw in Zuid-Limburg mogelijk. Vele kleine liefhebbers, maar ook een aantal professionele producenten zorgen voor een jaarproductie van 75.000 flessen wijn. In oktober is dan ook een drukte van belang, want dan wordt de oogst binnen gehaald. De druiven komen dan in grote vaten. Pas weer in het voorjaar wordt de wijn gebotteld, maar dat wachten is het meer dan waard als de wijn geproefd wordt. Santé!

Op deze site vindt u informatie over een van de mooiste plekjes die ons land rijk is: Limburg.

Limburg biedt enorm veel recreatie- en overnachtingsmogelijkheden. Naast vele campings, vakantieparken en hotels vindt u ook een aantal ruim opgezette bungalowparken nabij dit prachtige natuurgebied.

Onze partner Landal GreenParks biedt een groot aantal bungalow- en vakantieparken in Limburg.

Tenslotte vindt u onder het onderdeel links een handig overzicht met links naar tal van andere websites met betrekking tot Limburg. Wij wensen u veel plezier en hopen u snel te mogen verwelkomen in Limburg!